Exactitudes van de Rotterdamse architectuur

Dus je dacht dat je uniek was? Eén blik in het boek Exactitudes van Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek helpt je uit de droom. Zij fotograferen al jarenlang series van 16 mensen wiens kleding verdacht veel op elkaar lijkt. Personen die zich door hun uiterlijk bewust of onbewust aanpassen aan een groepsidentiteit.

Ik vroeg me af wat er zou gebeuren als je zo’n fotoserie van Rotterdamse gebouwen zou maken. Gebouwen hebben tenslotte ook karakter en identiteit, net als de geportretteerde mensen in Exactitudes. Architecten mogen dan wel graag denken dat ze uniek bezig zijn, vaak is een ontwerp getekend door de tijdsgeest –zoals ik in een eerder artikel over hypes in de architectuur aanwees. Ook bij de wereldtop van architecten groeit de inspiratie niet op de rug, maar plukken ze die van internet. De website postpost.co staat vol met mooie voorbeelden van toevallige en minder toevallige overeenkomsten tussen bekende moderne architectuur.

Het is trouwens niet allemaal kommer en kwel wat kopieergedrag in de architectuurwereld betreft. Ik moest al behoorlijk mijn best doen om onderstaande overeenkomsten tussen gebouwen naar boven te halen. Het merendeel is dus lekker uniek. Daar is Rotterdam trouwens goed in: het liefst zo veel mogelijk unieke gebouwen bij elkaar uit diverse architectuurstijlen.

Woningen aan de Boergoensevliet

De Boergoensevliet in Oud-Charlois is één van de mooiste straten van Rotterdam-Zuid. De hoofdreden daarvan is dat er een boomrijke singel voorlangs loopt die uitmond in het zuiderpark. De meeste woningen aan deze singel zijn voor de Tweede Wereldoorlog gebouwd. Het zijn vaak beneden-boven woningen met een voor deze plek karakteristieke raamverdeling.

De wanden van de Rotterdamse havens

Een manier om je eigen terrein af te scheiden van de straat is het neerzetten van een geprofileerde staalplaat. De haven staat vol met dit soort erfafscheidingen, in allerlei kleuren en maten.

Horizontale gevelbanden

Vooral populair in de jaren ’70 bij kantoorgebouwen: betonnen horizontale gevelbanden. Ik denk dat je in elke Nederlandse stad zo een serie van dit soort gevels kunt verzamelen. Dit soort panden lijkt tegenwoordig niet meer zo in trek; ik kwam er verscheidene tegen die leeg stonden en/of beheerd worden door een anti-kraak organisatie.

Pakhuizen in de Rotterdamse haven

Hoewel de locaties waar deze gebouwen te vinden zijn vaak niet meer als haven worden gebruikt, zijn deze monumenten overeind gebleven om ons te herinneren aan het rijke handelsverleden van die plek. De gevels zijn composities in bruine baksteen en beton die afgewisseld worden met groene kozijnen.

Woningen op het Noordereiland

Het Noordereiland kreeg in 2005 de status van beschermd stadsgezicht, en dat is niet voor niets. Het eiland in de Maas staat vol met prachtige panden die allemaal uniek zijn, maar tegelijkertijd samen één geheel vormen.

Glazen gevels

Men zegt wel dat glas transparant is, maar in de praktijk is het beeld van de buitenkant eerder ‘glashard’. Op het InHolland gebouw na zijn alle onderstaande beelden van kantoorgebouwen. Gezien de hardheid van de reflectie kan het kantoor ook wel het fort van de 21ste eeuw genoemd worden, waarin de krijtstrepen pakken zich verschuilen.

Versluis en Uyttenbroek waren niet de eersten met hun categoriserende fotografie. Ze staan in een lange traditie die ook wel de Duitse School genoemd wordt. Zelf noemen ze de Duitse portretfotograaf August Sander als inspiratiebron, maar ik moet bij hun werk vooral denken aan Bernd en Hilla Becher. Zij werden bekend door hun series foto’s van industriële gebouwen. Daarin gaat het inderdaad niet om de mens, maar de onderverdeling in 9 of 16 hokjes is wel zeer kenmerkend.

Ik heb er in mijn series voor gekozen om uitsnedes van gevels en gebouwen naast elkaar te plaatsen; complete gebouwen uitlichten zoals de Bechers dat deden is in Rotterdam niet mogelijk, daar zijn de gebouwen toch te uniek voor. In dat opzicht is er weer een overeenkomst met het project Exactitudes. De makers daarvan stellen dat 80% van de mensen die zij tegenkomen niet in één van hun categorieën past. Slechts één op de vijf mensen wil door zijn of haar kledingkeuze bij een bepaalde groep horen.

Die vergelijking valt denk ik ook door te trekken naar de architectuur. Ik heb heel wat gebouwen voorbij moeten fietsen voor ik bovenstaande gevels gevonden had. Dus wees gerust: het merendeel van Rotterdam bestaat niet uit de hierboven getoonde bakstenen gevels, betonnen banden en glazen panelen.

Ken jij voorbeelden van architectuur die verdacht veel op elkaar lijkt?

Info

Dit artikel is op geschreven door in de categorie fotografie.

het op Twitter
Deel op Facebook

Eén reactie op Exactitudes van de Rotterdamse architectuur

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *