Grunberg heeft het weer voor elkaar. Hij heeft een literair werk neergezet waar je u tegen zegt.

Waarom? Omdat hij het voor elkaar heeft gekregen dat ik een 640 pagina tellend boek in anderhalve dag heb uitgelezen. Er zijn maar weinig schrijvers die dat kunnen en binnen Nederland zijn literaire talenten al helemaal dun gezaaid. Grunberg schrijft een literaire roman die je geen moment verveelt.

De auteur heeft met dit boek een bijzonder stijlelement gebruikt. Je zou het ‘achtbaan’ kunnen noemen. Een achtbaan die almaar accelereert. Het boek bestaat uit vijf delen. In elk deel schakel je een versnelling hoger. Als je aan het einde bent is het in een flits voorbij en denk je ‘wow! Was dat het?’ Wat maakt dat de lezer zo door het boek heen flitst? Ik zal het u uitleggen.

Het verhaal

Het begint met de Majoor. Majoor Anthony. Hij is een majoor in het leger en is vervuld van plichtsbesef. De staat beschermt hem en hij beschermt de staat. Zijn taak binnen het leger is het oppakken van verdachte individuen. Die taak voert hij al jarenlang naar getrouwheid uit. Ook vanavond mag hij weer verdachte individuen arresteren, maar dit keer gaat niet alles als gepland. Zijn ondergeschikte weet zich niet in te houden en schiet de verdachten overhoop. Grunberg omschrijft het alsof er niets aan de hand is. ‘..hij mikte niet, hij sproeide. Zoals een ander de tuin water geeft, zo schoot hij.’ De verdachte individuen blijken een kind te hebben. Geheel tegen de regels in neemt de Majoor de beslissing om het kind aan zijn kinderloze vrouw cadeau te doen. En dan begint de heisa.

Het kind heet Lima en wat er met haar gebeurd mag u zelf lezen. Het is behoorlijk tragisch, maar Grunberg weet als geen ander het op een luchtige manier te omschrijven. Het boek speelt zich af in een dictatuur in een Zuid Amerikaans land, zoveel kom je te weten over de setting. De verdere invulling laat Grunberg geheel aan de lezer over, zo heeft iedereen zijn eigen verhaal.

Wat ik als christen jammer vind, zijn de enkele onsmakelijke vulgaire passages in het boek. Grunberg vind het leuk om seksuele uitspattingen in detail te vertellen, en daar hou ik niet van. Waarschijnlijk zijn er een hoop Nederlanders die ervan smullen. Ik niet, ik denk dat het boek een stuk beter was geweest als hij deze passages achterwege had gelaten. Het voegt in mijn ogen niets toe; de lezer wordt er alleen maar mee geschockeerd.

Mijn oom, jouw oom, onze oom

De titel dekt de lading niet bijzonder goed. Er komt wel een oom voor in het verhaal, op een unieke manier, maar niet als hoofdthema. De oom staat voor geloof, en in dit boek is dat bijgeloof. Je moet de oom tevreden houden anders neemt hij wraak. Een afgod waar je materiële dingen aan offert om hem tevreden te stellen.
Arnon Grunberg schetst in Onze oom de tragiek van het leven met een set vol personages bij wie een steekje los zit. Alle personages leven in hun eigen wereldje en werken alleen met de ander samen als het moet. Liefde is er ver te zoeken. ‘Als je kunt doden op commando, dan kun je ook liefhebben op commando’. Dat de personages een beetje gek zijn werkt op het eerste gezicht afstotend, maar als je er eenmaal aan gewend bent is het wel een leuke vondst.

Conclusie

Ik heb genoten van Onze oom, maar kan om bovengenoemde redenen aan christenen niet aanraden het boek te lezen. Je hoort je geweten spreken, en dan weet je dat je niet verder moet gaan. Grunberg mijd ik dus voortaan. Ik ben dit boek gaan lezen door een recensie in het christelijke opinieblad CV koers. Ik snap niet dat die recensent dit boek aan christenen kan aanraden, maar het kan zijn dat ik over de waarschuwing heen gelezen heb.

Arnon Grunberg; Onze oom; Uitgeverij Lebowski; 640 pagina’s paperback; 19,95 euro.