Aanleiding voor deze film was een vak op de academie van architect en filmmaker Jord den Hollander. Hij leerde ons in 7 weken hoe je met het maken van een film een verhaal kunt vertellen.

We wilden de pier laten zien als een vrolijke plek waar door een dag heen van alles gebeurd. De torens – ontworpen door architecten als Norman Foster, OMA, Mecanoo, Alvaro Siza en Renzo Piano – zijn de acteurs. Wat we tonen is de pier in zijn eindresultaat: momenteel zijn nog niet alle torens gebouwd.

De film is gemaakt in stop-motion. Dat betekend dat we heel veel foto’s hebben gemaakt, en die aan elkaar hebben gevoegd om bewegend beeld te maken. Normaliter bestaat een film uit minstens 24 beelden per seconde, maar met onze techniek bleek 14-18 beelden per seconde genoeg.

Enkele feitjes:

• Zo’n 4000 foto’s
• Twee spiegelreflexcamera’s op een statief en een afstandbediening om beide camera’s tegelijk een foto te kunnen laten maken
• Muziek uit de film Amelie
• Een lego maquette met meer dan 1000 lego steentjes

Als een slang verheft het hoofdkantoor van de Giant Interactive Group zich uit het landschap.

Met een budget van omgerekend 150 miljoen euro ontwierp architect  Thom Mayne van Morphosis dit schitterende monster in Shanghai. De opdrachtgever Shi Yuzhu – een self-made miljardair – spendeerde er zoveel geld aan als antwoord op de barre omstandigheden waarin hij zijn eerste geld verworf. Aldus een artikel in Mark Magazine.

Ik denk dat deze draconische parel het hoogtepunt is van Morphosis’ bouwkunst.

Foto’s van Iwan Baan.

Levende architectuur, dat is wat Iwan Baan fotografeert. Geen kille, steriele gebouwen, maar architectuur in zijn context. De mens staat centraal, gebouwen zijn het decor.

In zijn nieuwe boek laat hij zien hoe de bewoners gebruikmaken van architectuur die 50-60 jaar geleden ontworpen is. Oscar Niemeyer en Le Corbusier hadden megalomane plannen voor Brasilia en Chandigarh, maar de bewoners trekken zich daar weinig van aan. Ze leven er op hun eigen manier. De ontwerpen mogen groots zijn, zou je het de bewoners vragen dan hebben de architecten het weinig verder geschopt dan decorbouwer. Althans, dat denk ik als ik deze foto reportage zie.

Bij deze modernistische kolossen vraag ik me altijd af: is het gebouw voor de mens gemaakt of moet deze zich maar aanpassen aan zijn omgeving?

Het boek geeft mij het idee dat het laatste in deze steden het geval is. Ik vind het in ieder geval interessant om te zien dat de inwoners zich niets aantrekken van de plannen die de architecten hadden.

Ben je een liefhebber van architectuurfotografie, dan moet je dit boek zeker in huis hebben. Sander Woertman van de Architect vond dat ook en plaatste dit boek op nummer 2 van zijn top-10 boeken van dit jaar. Als enige minpuntje zou ik kunnen noemen dat de foto’s gedrukt zijn op mat papier; hierdoor zijn de kleuren niet zo diep. Ik denk dat hiervoor is gekozen omdat de look and feel van dit papier wél uitstekend past bij de geportreteerde betonnen structuren.

Iwan Baan; Brasilia – Chandigarh: Living with modernity; Lars Müller Publishers; 24 pagina’s paperback; 40 euro

Istanbul is voor mij een voorbeeld van hoe het stedenbouwkundig mis kan gaan als de overheid de gebouwde omgeving niet reguleert. Eerst wordt er gebouwd, en daarna komt de infrastructuur. Dit gecombineerd met een grote bevolkingstoename zorgt voor een stad die overvol is.

Het uitzicht vanaf de Galata toren

Geen vooraf bedachte stedenbouwkundige structuur heeft ook een voordeel; de straten vormen een organisch geheel. Op elke hoek is het weer afwachten welke kanten je op kunt lopen. Zo kun je ergens heen willen lopen, maar door de straten gedwongen worden om een omweg te maken. Istanbul is een beproeving voor je richtingsgevoel. De eerste paar dagen bleek het lastig om het hostel terug te vinden.

Islamitische staat

98 procent van de Turken is moslim. Hoewel officieel een seculiere staat, de invloed van de Islam is in Turkije duidelijk merkbaar. De stad staat vol met moskeeën  en om de zoveel uur schalt de oproep tot gebed door de straten. Die oproep klinkt zo’n vijf keer per dag, de eerste is om 5.30. En wel zo hard dat je er wakker van wordt. En dan klagen wij hier over kerk klokken…

Bijna alle moskeeën zijn vrij toegankelijk, behalve op tijden dat de moslims zelf aan het bidden zijn. De Blauwe moskee is een toeristische trekpleister. De toeristen wordt verplicht hun schoenen uit te doen; helaas verplicht men niet om de voeten te wassen want nu wordt het Godshuis onteerd door de penetrante tenenkaasgeur die in het gebouw hangt.

Biddende moslims in de Blauwe Moskee

Oplichters

Wat me nog niet eerder is overkomen is het feit dat men maar liefst drie keer geprobeerd heeft om ons op te lichten. Een taxichauffeur probeerde ons wijs te maken dat zijn meter kapot was en dat het ritje ongeveer drie keer zoveel zou kosten als wij gewend waren. We zijn weggelopen. Een andere taxichauffeur zette de meter tijdens de rit op dollars, waarbij de meter dubbel zo snel opliep als eerdere ritjes. Tot slot kregen we een keer een biljet mee als wisselgeld wat niet meer geldig was. Niemand wou het accepteren als betaalmiddel, we zijn ermee teruggegaan naar de winkel waar we het gekregen hadden. De winkelier zag de bui al hangen en kreeg zo zijn eigen biljet weer terug.

Naar Istanbul ga je niet voor de architectuur, maar voor de cultuur. Een massage in een Turk badhuis, de bazaar met zijn vele kraampjes en een schitterende boottocht over de Bosporus zorgen ervoor dat ik deze reis niet snel zal vergeten. Hieronder de foto’s die ik tijdens mijn verblijf aldaar maakte. Klik op de foto’s om ze te vergroten.

Granaat appelen

Hier had je er veel van...

Het uitzicht vanaf het Topkapi paleis

Ondergronds waterreservoir

Wildplassers heb je overal

In de strenge-moslim-wijk Fatih

In de Blauwe Moskee

Op de boot naar de Prinseneilanden

Fotograaf Ruud Legdeur kreeg samen met drie andere fotografen de kans om in een oude hal te fotograferen. Dit is het resultaat: