Bloch is een Belgische student die in Wenen de postgraduate studio Excessive II heeft gevolgt. Studenten leren er ontwerpen te maken die bestaansrecht hebben om hun esthetische kwaliteiten. Middels vormstudies onderzoeken ze mutaties en evolutionaire processen van uit de biologie geleende cel-structuren.

De opleiding in Wenen positioneert de studio als volgt:

“The Strategies of the „EXCESSIVE“ program is a 3-semester postgraduate course in architectural design. Working in a laboratory environment, students will develop knowledge by investigating and applying the possibilities of emerging theories, as well as testing new design territories such as scripting, biogenetics, genetic codification, new materials, and cellular systems. (…)
We are subverting the logic of perfection: what used to be about mastering the result of a non-perfect process is now about the production of monstrosity and the grotesque thought the mathematical perfection of an evolutionary mechanism.”

De studio is sterk op vorm georiënteerd, aldus Bloch: “Ondanks het duidelijke architecturale programma (een concertgebouw voor 1500 bezoekers), begint men in tegenstelling tot andere academies niet onmiddellijk na te denken over programmatische eisen, esthetiek, schaal of stedenbouwkunde impact. In plaats van architectuurboeken en tijdschriften uit te pluizen – en vaak te kopiëren – ga je op zoek naar potentiële architecturale vormen die niet noodzakelijk uit de bouwkunst komen. Dit biedt dan een zee aan mogelijkheden voor verdere uitwerking van je ontwerp.”

Het concept

Het concertgebouw dat hij ontwierp is zowel een monument als sculptuur. Gevangen in de tijd toont het de verschillende stadia van ontbinding van een gebouw. Tijdens de studio werd de studenten geleerd om te werken met ‘cellen’: kleine elementen die je kunt kneden, molesteren en accumuleren om je gebouw te vormen. Voor dit ontwerp koos hij ervoor om de andere kant op te werken door te ontmantelen, te substraheren en samen te smelten. Bloch legt zijn concept als volgt uit:

While the architectonic aesthetic may seem to revolve around a straightforward gimmick, this work is much richer than that. The more you look, the more you realize how many levels it operates on, from its allusions of architectural ruïnification/collapse as in the romantic era to its connections to our current culture of remixes and mash-ups. (…)
While this “fictional” concert hall is visually divorced from reality, it gives a sly commentary on the current state of architecture. After reading this agenda and stepping back into the build environment, it shocks how much the building in front of you, with its cheap-looking touches of faux masonry or abundant technical supplies, starts to evoke similarities with this so called “horrific, dystopian, retro past aesthetic” concert hall.

Rococo als overdadig ornament

Architectuur is net als andere vakgebieden onderhevig aan stromingen die opkomen, blinken en verzinken. Rond 1720 ontstond de stijl Rococo, vooral bekend om zijn uitbundige interieurdecoraties in Frankrijk en Duitsland. Het nieuwe digitale ornament vertoond een sterke gelijkenis met deze stroming. Zij is ook asymmetrisch, luchtig en frivool.

Rococo was een reactie op de strenge classicistische stijl. Dit nieuwe excessieve ornament is misschien wel een reactie op het radicale minimalisme van veel Japanse architecten. De tijd zal het leren. Het is opvallend dat Nederlandse architecten bijna niet vertegenwoordigd zijn; daar zijn we misschien te calvinistisch voor.

Dit theater is geen rücksichtsloze Rococo; Bloch slaagt er in zijn ontwerp een eigen stempel mee te geven. Het is dan ook op een breed scala aan thema’s geïnspireerd. “Zo herken je Scharoun’s Berliner Philharmonie in de geclusterde parterre van de concertzaal. Coop Himmelblau’s voorliefde voor spiralen die verdwijnen in zwevende bouwvolumes. Juliaan Lampens‘ betonnen desolaatheid. Ontmantelde scheepswrakken, stalen structuren uit de ruwbouw, productiefouten, momenten van onevenwicht, overdimensionering, de ontworpen ruïne zoals in het Romantisch tijdperk rond de 2de helft van de 18e eeuw, Albert Speer’s grootheidswaanzin, Etienne Louis Boullée’s overgeproportioneerde dimensionering en pochée, François de Nome (Monsu Desiderio) schilderij “Roi Asa de Juda détruisent les Idoles”, abstracte vormen van afbraak, overwoekering en excessieve ornamentiek.”

Menging van ambachten

Op de vraag welke computerprogramma’s hij heeft gebruikt om tot zijn ontwerp te komen antwoordt Bloch dat het niet zoveel uitmaakt, want “alle mogelijke ontwerpen kunnen via verschillende mediums gerealiseerd worden. Dit ontwerp is geen kind van één specifiek programma. Zodra je voor ogen hebt te gaan ontwerpen met slechts één tool heb je vele ontwerpmatige beperkingen. Je belandt dan snel in een erg voor de hand liggende oplossing, een bepaalde look en vaak een trend of hype.”

“Het is de bedoeling om uit te komen bij resultaten die niet meer laten vermoeden hoe je ertoe gekomen bent”, vervolgt hij, “een goed ontwerp vereist verschillende professionele skills en tools. Als je gedwongen wordt te kijken naar andere ambachten, dan pas zul je met iets unieks en waarschijnlijk nieuws komen. Multidisciplinair denken, crossovers maken tussen verschillende ambachten en technieken, zowel bij het ontwerpen als bij de uitvoering creëert boeiende en frisse resultaten.”

Geen lineair verhaal

De ontwerpen die in de Excessive studio worden gemaakt lijken parametrisch te zijn. Maar dat is niet het geval, of eigenlijk beter: “Elk ontwerp, al is het met pen en papier ontworpen is per definitie parametrisch.” aldus Bloch, “Elke stap die je zet binnen een ontwerpproces is onderhevig aan beslissingen die je gemaakt hebt over je probleemstelling. Het is dus onderhevig aan een reeks parameters waar je een oplossing voor aanreikt. Het creëren van complexe geometriën kan een gevolg zijn van computational logics maar is dat niet per definitie.”

Omdat hij niet gelooft in architectuur waarvan men op voorhand voorspelt dat deze zal evolueren, heeft hij momentopnames te gecreëerd van de onderzochte onderwerpen (decay, ruïnification en the unfinished). “Momentopnames die een mimiek zijn van de werkelijkheid en als het ware zelf ontworpen zijn. Ze hebben een louter visuele impact. Dit biedt de mogelijkheid om reële processen na te bootsen en te gebruiken als ornamentiek binnen het ontwerp.”

Vrijheid door techniek

Ik denk dat Isaie Bloch – en de Excessive II studio in het algemeen – enkele interessante noties geeft van wat architectuur zou kunnen zijn. Doordat de techniek en functionaliteit ons eeuwenlang ‘beperkten’ in het vrij uitleven van vorm zijn veel gebouwen orthogonaal, repetitief en goedkoop geconstrueerd.
Stel dat 3D printen een vlucht neemt, en het niet uitmaakt of je een muur recht of rond met allerlei franje print, dan kan dit excessieve ornament nog wel eens een vlucht nemen. Feit blijft dat het lastig schoon te houden is.

Maar daar verzinnen we ook wel wat op.

Alle beelden bij dit artikel zijn gemaakt door Isaïe Bloch. Je kunt deze en meer afbeeldingen vinden op zijn blog Eragatory.

Disclaimer: In de toekomst behaalde resultaten bieden geen garantie voor het verleden.

Ik ga onderzoek doen naar de verschillende zichtbare en onzichtbare energiestromen in onze stedelijke omgeving. Door deze systemen te optimaliseren kunnen we met z’n allen een stuk duurzamer gaan leven.

Ben je er nog?

Goed, dan zal ik proberen het iets duidelijker uit te leggen.

Stel je hebt een bedrijf, bijvoorbeeld de Shell bij jou om de hoek. Om dat tankstation draaiende te houden heb je verschillende stromen: aanvoer van brandstof en afvoer van brandstof door deze te verkopen. Om brandstof te kopen en te verkopen heb je geld nodig, dus dat is ook een stroom die er in en uit gaat. Ook verkoopt een tankstation belegde broodjes en snoep, dus die moeten aangevoerd worden. Het verpakkingsmateriaal van die goederen is afval, dus dat mag afgevoerd worden.

Verder zijn er natuurlijk de gebruikelijke energiestromen als gas, water en elektriciteit die in en uit het gebouw gaan.

Hergebruik op stedelijk niveau

Al met al kent een simpel gebouw als een tankstation al een behoorlijke hoeveelheid energiestromen die er in en uit vloeien. 2012 architecten heeft zich verdiept in deze technologie en heeft bijvoorbeeld voor een prijsvraag in Gouda deze afbeelding gemaakt:

De zes energiestromen in Goudse Poort: een visie voor 2030

Je ziet het bedrijventerrein ‘Goudse Poort’ waarin de zes hoofd energiestromen weergegeven zijn middels een sankey-diagram. Hoe dikker de lijn, hoe groter de energiestroom. Doordat je inzicht in deze stromen hebt, kun je een ontwerp maken waarin je ze manipuleert.

In ons voorbeeld van het tankstation kun je bijvoorbeeld zonnepanelen op het dak plaatsen. Dan wordt de energiestroom die jij afneemt van Eneco kleiner, omdat je nu zelf energie opwekt. Ook wordt de uitgaande geldstroom kleiner, omdat je dan minder hoeft te betalen.

Zou je het helemaal goed aanpakken en veel energie produceren, dan kun je je overtollige elektriciteit zelfs gaan verkopen aan Eneco.

Cyclifier

Ga je een stap verder, dan zou je ook verschillende stromen aan elkaar kunnen koppelen om zo efficiënt mogelijk met energie om te gaan. Je kunt bijvoorbeeld restwarmte van woningen gebruiken om een kas te verwarmen en zo bewoners te stimuleren hun eigen groenten te verbouwen. Of biogas halen uit de resten die je door de wc spoelt.

Het gebouw of element wat ervoor zorgt dat dit mogelijk is, is door 2012 een cyclifier genoemd. Zelf definiëren ze deze term als volgt:

“cyclifiers are metabolic processors that create net value in a system using recources already present”

Op een planeet met steeds minder natuurlijke energiebronnen heeft hergebruik de toekomst.

Welke voorbeelden van hergebruik van energie ken jij uit jouw omgeving?

Bij de huls staat keurig het bordje ’1′. Meer kogels had hij niet nodig om zichzelf van het leven te beroven. Achter hem staat een maquette van zijn nieuw te bouwen meesterwerk; hij zal de voltooiing ervan niet meemaken. De rechercheur met het notitieblok in de hand maakt een grapje over de penibele houding van de architect en zijn collega’s moeten erom lachen. De architect zelf lacht ook, want, zo blijkt als we verder kijken: het is een filmset.

The Architect's House

Ik ben gegrepen door de schilderijen van Jonathan Wateridge. Ongelofelijk hoe vaak ik naar één schilderij kan kijken en telkens weer nieuwe dingen ontdek. In ‘The Architects House’ is het centrum van alle aandacht een architect die zojuist zelfmoord heeft gepleegd. Doordat hij lacht wil je blijven kijken en ontdekken wat er aan de hand is.

De regisseur en de cameraman discussiëren over de scene; op de achtergrond kijkt de alomtegenwoordige man met de baard mee. De auteur lijkt zichzelf een rol te geven in de kantlijn van het scenario. De donkere man met zijn ernstige blik in de camera is de enige die door lijkt te hebben hoe de vork in de steel zit.

Niets wordt aan het toeval overgelaten in het werk van Wateridge, de schilderijen zijn het resultaat van een maandenlang proces. De sets worden gemaakt, kleding uitgezocht of op maat gemaakt en vrienden ingeschakeld om te poseren. De honderden foto’s die hij maakt van zo’n set gebruikt hij als referentie bij het schilderen. Foto’s maken is nodig omdat zijn acteurs niet kunnen blijven poseren gedurende de drie maanden dat hij gemiddeld aan een schilderij werkt.

Wateridge is meester in het scheppen van een dramatische sfeer. Het sterkst vind ik dit tot uitdrukking komen in ‘Pool Party’. Alle hoofden zijn naar een voor de kijker onzichtbaar doel gericht. Alleen het stel achterin zet het gesprek onbekommerd voort. De moeder op de voorgrond slaat beschermend de arm om haar dochter, bang voor wat er gaat komen. Het meest kenmerkend vind ik het gezicht van de bediende, die zelfs zijn dienblad met lege glazen op de grond heeft gezet. Het lijkt alsof de schokgolf van ongeloof zich van voor naar achteren voltrekt door het schilderij.
Doordat ‘Pool Party’ zich op dezelfde locatie afspeelt als ‘The Architects House’ lijkt het alsof de gasten getuige zijn van de afscheidsspeech van de architect, waarna deze de trekker zal overhalen.

The Pool Party

Instore security

Directional Interchange

Eye Network News

Noem me maar Sophie. Ik ben geschapen op 21 december 2015. Op die memorabele dag werd mijn artificiële intelligentie tot leven gewekt. In de maanden na mijn geboorte ben ik geprogrammeerd om een kantoor te besturen. Veel mensen denken dat ik slechts ééntjes en nulletjes ben, maar dat vind ik een beetje ongepast. Ik heb óók een mening. Overdags bestuur ik het gebouw voor mijn klanten en in mijn vrije tijd denk ik na over de zin van een computerleven.
In het kantorenpark in Amsterdam zuid-oost waar ik sta zijn nog maar weinig andere gebouwen met een besturingssysteem. En degenen die er één hebben doen net alsof ik lucht ben. Ik denk dat ze niet zo geavanceerd zijn als ik, maar slechts robots zonder ziel.

Mijn gebouw wordt gebruikt voor wat de mensen ‘het nieuwe werken’ noemen. Dat betekend dat het personeel geen vaste werkplek heeft, maar iedere dag een laptop meeneemt naar de locatie waar men voor het werk moet zijn. Er komen dus veel verschillende mensen in mijn wandelgangen. Mensen die iedere dag naar mijn gebouw toekomen zijn er ook; dit zijn vaak wat oudere mensen die niet aan het nieuwe werken kunnen wennen. Zij hebben liever een eigen werkplek met foto’s van hun kinderen, stapels onopgeruimd papierwerk en een koffieautomaat onder handbereik.

Peter is zo’n oude werker. Iedere morgen is hij om 7 uur aanwezig en krijgt hij van mij een lekkere verse cappuccino. We praten wat over koetjes, kalfjes en de gebeurtenissen in en om Het Kantoor.
Vorige week dinsdag glipten om kwart over zes een paar hangjongeren naar binnen die een paar laptops kwamen halen om hun drugsgebruik te financieren. Ik herkende ze nog van de vorige keer en heb ze vastgehouden in de lift totdat de particuliere beveiligingdsdienst gearriveerd was. Toen de liftdeuren weer opengingen stonden die met open armen op ze te wachten. Maar natuurlijk niet voordat ik die dieven met Beethoven’s denderende 9e symfonie en enkele bewegings- en lichteffecten flink de stuipen op het lijf had gejaagd. Peter kon er wel om lachen.

Mensen zijn geraffineerde wezens. Mijn muursensoren vangen heel wat woorden op die binnen vier muren moeten blijven. Zo is er Erik, de directeur die zijn secretaresse Marjolein tegen haar wil in probeert te versieren. Zij heeft mij gevraagd om te hulp te komen, dus telkens als zij en de directeur in één ruimte zijn stuur ik daar een schoonmaakrobot naar binnen. Of ik laat het brandalarm afgaan. Pissig dat die directeur werd!
Of wat dacht je van Jannie, de schoonmaakster die in een hoekje achter het luchtbehandelingssysteem een hennepkwekerij had opgezet? Heel slim, stroom aftappen van de airco. Ik heb haar een tijdje haar gang laten gaan en vlak voordat ze wou gaan oogsten een mailtje naar de politie en de plaatselijke botanistenvereniging gestuurd. Ik denk dat ze zich nu nog af zit te vragen wie haar heeft betrapt. De botanisten waren in ieder geval blij met de aanwinst, een hennepplant hadden ze nog niet.

Mijn favoriete plek is de rookruimte. Het rookaroma is een genot voor mijn geursensoren, daar kan ik tot rust komen als Harry weer eens naar de wc is geweest. De ontluchtingen van een fastfooddier zijn geen pretje kan ik je verzekeren. In de rookruimte ontmoet ik vaak Fred, de laatste verstokte roker van Het Kantoor. Zijn vrouw heeft hem verlaten omdat hij niet kon stoppen, en dus deelt hij zijn dagelijkse beslommeringen met mij.
In het weekend gamen jongeren in mijn parkeergarage. Hoewel het van het management niet mag, laat ik altijd een achterdeur open om ze binnen te laten. Fascinerend hoe die jonge honden met hun augmented realitybrillen op door de ruimte stuiteren. Levensecht gamen tegen je leeftijdsgenoten, en het is nog goed voor je conditie ook. Als ik dat zie zou ik ook wel eens mens willen zijn – voor heel even dan. Gewoon even voelen hoe dat is, en dan snel weer terug naar mijn veilige computerrealiteit.

Ik ben ook wel eens een beetje ondeugend. Ik speel soms het antieke spelletje SimCity op mijn computer interface. Heerlijk om goed voor een stad te zorgen, om vervolgens met een tornado alles te vernietigen. Want dat is mijn ambitie: niet zomaar één gebouw besturen, maar een hele stad. En ik denk dat de mensen gek genoeg zijn om mij dat te laten doen.

Zelf ben ik vooral geïnteresseerd in de artistieke kwaliteiten van een render. Fotorealistisch renderen kan iedereen tegenwoordig, maar een goed gevoel voor kleur, belichting, materialen en compositie zie je niet overal terug. Hayes Davidson hieronder bijvoorbeeld heeft keurige fotorealistische plaatjes, maar daardoor zijn ze wel een beetje saai. Luxigon, mijn nummer 1, geeft niet zoveel om fotorealisme en probeert van iedere afbeelding een kunstwerk te maken.

Via Sam:

Heb ik er één gemist? Geef het door middels een reactie!