Nexus 50

16 juli 2008, geen reacties
Europees humanisme in fragmenten: grammatica van een ongesproken taal

Nexus 50Het Nexus Instituut bracht onlangs het 50ste nummer van haar tijdschrift Nexus uit. Hoewel, ‘tijdschift’ is misschien niet het juiste woord, want deze uitgave telt meer dan 750 pagina’s, is gebonden en is voorzien van een leeslint. Erin vinden we meer dan 50 essays van beroemde intellectuelen uit de hele wereld. Ik zal hier voor u de interessante essays eruit lichten om u een idee te geven  van de behandelde thematiek.

Nexus 50 begint met het verhaal van Nexus’ ontstaan, getiteld Nexus’ genesis. Hierop volgt het tweede essay van de hand van Rob Riemen wat ook meteen het beste is uit heel het boek.

Het essay, wat getiteld is ‘Etudes in de grammatica van een ongesproken taal’, behandeld grofweg dezelfde onderwerp als Nobility of Spirit, ook van Rob Riemen. Een recensist in Vrij Nederland schreef dat Riemen met kop en schouders boven de rest uitsteekt, en dat ben ik volledig met hem eens. Zelden tref je een verhaal wat zo intrigerend is en tegelijkertijd zoveel diepgang kent. Lees meer →

Mirror’s Edge

14 juli 2008, geen reacties

Ik kwam vandaag deze nog uit te komen nieuwe game van DICE tegen.

Prachtige architectonische vormgeving van een stad in een totalitaire staat. In de toekomst is het een veilige manier om gevoelige informatie te verzenden via runners. Dit zijn personen die tegen betaling een pakketje bezorgen bij de gewenste partij.

De hoofdpersoon, Faith, is zo’n runner. In dit filmpje (114 mb) kun je haar aan het werk zien. Geniet ondertussen van deze prachtige in-game screenshots:

Mirror’s Edge

Lees meer →

Leon de Winter – Het recht op terugkeer

12 juli 2008, 3 reacties
In zijn nieuwe roman schets Leon de Winter een deprimerend beeld van Israel in het jaar 2024.

Leon de Winter – Het recht op terugkeerDe grenzen zijn naar binnen geslonken, de beveiliging is strenger geworden, en het grootste deel van de Joden heeft het land verlaten. In deze setting plaatst De Winter de hoofdpersoon van het verhaal:  Bram Mannheim. Samen met een partner heeft hij een bureautje ‘De Bank’ om verdwenen kinderen op te sporen. Nadat de toon is gezet met de proloog in het jaar 2024 springt het boek terug in de tijd naar 2004. Vervolgens bouwt De Winter het verhaal op in kleinere sprongen; van 2004 naar 2008, naar 2010, naar 2012 en als laatste weer naar 2024. Dit gebeurt op een natuurlijke wijze en komt het verhaal alleen maar ten goede.

Het recenseren van een roman is lastig. Al snel loop je het gevaar te veel te verklappen van het plot. Leon de Winter snijdt in dit boek een aantal thema’s aan die ik hier met u zal behandelen. Het verhaal mag u zelf lezen.
Zo wordt de hoofdpersoon op een gegeven moment redelijk gestoord door omdat zijn zoontje ontvoerd wordt.  Als zwerver trekt hij door Amerika om zijn ‘missie’ te vervullen. Hij is zo geobsedeerd door zijn missie dat hij, als hij zijn pinpas verliest, weigert deze terug in ontvangst te nemen. Voordat hij totaal van de kaart raakte had hij een redelijk succesvol leven als hoogleraar aan een Israëlische universiteit. Als lezer moet je er niet aan denken dat dit jou gebeurt, en ik vond deze episode in het boek dan ook tenenkrommend, in positieve zin, want je wilt helemaal niet dat dit de hoofdpersoon overkomt.

Lees meer →

Rob Riemen – Nobility of spirit: a forgotten ideal

23 juni 2008, geen reacties
Een prachtig geschreven boek over het idee: adel van geest. Als we onze geest niet koesteren zal de cultuur verdwijnen.

Nobility of SpiritHet lichaam wordt tegenwoordig gecultiveerd, de geest is men vergeten. Terwijl toch onze geest juist zo belangrijk is, het onderscheid ons van de dieren. Rob Riemen bespreekt dit vergeten ideaal in drie essays.

1. The quest of Thomas Mann.

Riemen is een fan van Thomas Mann, dat blijkt uit veel van zijn geschreven werken. Vaak in zijn geschriften komen ergens de gedachten van deze schrijver om de hoek kijken. In dit essay verhaalt Riemen hoe Mann probeert om de Europese cultuur te behouden. Al voor de tweede Wereldoorlog ziet hij in dat het Nazi regime Europa haar vrijheid af zal nemen, en daarmee haar kunst en cultuur.

2. Untimely conversations on timely questions.

Plato leerde ons dat met conversaties een filosofisch standpunt heel duidelijk is over te brengen. Riemen gebruikt dit stijlmiddel ook, en met succes. Bij populaire boeken wordt nogal eens het woord ‘pageturner’ gebruikt om aan te geven dat een boek erg lekker wegleest. Bij dit serieuze boek is dit niet het geval, maar de auteur komt er wel dicht in de buurt.

3. Be brave

Het boek eindigt positief en hoopgevend met een essay over de veroordeling van Socrates en de dood van Leone Ginzburg, een Joods Italiaanse intellectueel. Deze personen zagen hun dood niet met angst tegemoet. Wees dapper. Strijd de goede strijd. ‘Thoughtful conversation is the best way to examine life and make it worth living’ Lees meer →

Let’s lighten up!

16 juni 2008, 2 reacties
Aldus Michael Ignatieff. Hij ziet het probleem van de Europese identiteitscrisis niet zo moeilijk. Op zaterdag 14 juni 2008 werd de jaarlijkse Nexus conferentie gehouden in de Passenger Terminal te Amsterdam, volledig in het Engels. Het thema was Europese identiteit en met een aantal sprekers werd deze problematiek onderzocht.

Lezing: George Steiner – Tritones. The Three Languages of Man

De dag begon om 9.15 uur met een welkomstwoord van Rob Riemen en een keynote lezing van George Steiner. Deze had het in zijn lezing niet zozeer over de Europese identiteit, maar meer over algemeen geldende identiteitswaarden. Wat zijn de manieren waarop een mens zich uitdrukt? Voor Steiner zijn dat muziek, wiskunde en taal. Als eerste dus muziek, en wel om de volgende redenen: muziek is universeel, het is ouder dan taal, zelfs de natuur maakt muziek, het heeft niets met goed en kwaad te maken, en het grijpt diep in op de gevoelens van de mens.

George Steiner

George Steiner tijdens het uitspreken van zijn lezing

Ten tweede wiskunde. Steiner liep een aantal jaar geleden een keer een klaslokaal binnen en daar waren verschillende personen met totaal verschillende achtergronden en nationaliteiten samen, zonder te spreken, op een schoolbord een wiskundig probleem op aan het lossen. Ze hadden daar geen taal voor nodig. Wiskunde was hun taal. Talen mogen komen en gaan, maar wiskunde is en blijft dezelfde. Mensen kunnen fouten maken bij het toepassen van de wiskunde, maar dat zal na verloop van tijd vanzelf rechtgezet worden. Net als muziek heeft wiskunde niets met goed en kwaad te maken. Wiskunde is Waarheid, Transparant en Eeuwig. Tot slot merkte Steiner op dat er binnen de wiskunde geen fictie bestaat, en dat zal mijn probleem met wiskunde dan ook wel kenmerken.

Als derde: taal, en dan in Steiner’s opvatting speciaal richting de dichtkunst. Taal is de menselijke bescherming tegen dwaasheid. In tegenstelling tot de muziek kent de taal wel vooruitgang. Als samenvatting van de dichtkunst noemde hij: dichtkunst is de interactie tussen gevoel en geluid, en gaat verder dan alledaags denken.
Wat deze drie waarden samenbrengt is het feit dat we niet weten waar ze vandaan komen. Op deze manieren wil de mens zichzelf onsterfelijk maken, zoals dat lang geleden ook al gezegd werd door Dante. Interessante opmerkingen die hij maakte waren:

“Music is mathematics in motion, and algebra is its choreography”

en:

“What is theology other than gossip in jargon?”

Lees meer →

Europese identiteit

6 juni 2008, geen reacties
Is het thema van de conferentie die door het Nexus instituut op zaterdag 14 juni georganiseerd wordt in de Passenger Terminal te Amsterdam.

Er is een indrukwekkende lijst van sprekers uitgenodigd. Onder andere: Roger Scruton, Francis Fukuyama, Jonathan Israel en George Steiner. Met de laatstgenoemde hield de Volkskrant onlangs een interview. Steiner stelt daarin dat de studenten van tegenwoordig niet meer aangespoord worden om interessante dingen te ontdekken en ik ben het volledig met hem eens.

“‘De bureaucratie van de topuniversiteiten is erop gericht de studenten voortdurend aan examens te onderwerpen. Wat is het nut? Zodra ze je college binnenkomen, denken ze aan wat ze later zullen verdienen; helpt dit mij omhoog op de ladder naar het succes? De beste manier om kennis te vergaren, is door creatief fouten te maken, door de weg kwijt te raken.’ Maar: ‘We hebben geen tijd meer om ergens tijd voor te hebben. We moeten weer leren tijd te verspillen.’ Kinderen worden steeds vroeger gedrild in wiskunde en computervaardigheden. Boeken lezen is er niet meer bij’, gruwt Steiner.”

Op Aureon.nl zal na de conferentie een verslag verschijnen. Ook met de oprichter van Nexus, Rob Riemen, is een interview verschenen.

Sprekers op de Nexus conferentie.