Calvijn – Institutie 1536

Een recensie van de eerste versie van de Institutie

Voor Protestanten binnen kerkelijk Nederland is Johannes Calvijn geen onbekende. Men zou zelfs kunnen stellen dat deze Zwitserse reformator de geloofsleer heeft opgetekend van reformatorisch Nederland, zoals wij die nu nog hebben. Dit deed hij in zijn bekendste werk, de Institutie. De eerste uitgave daarvan kwam uit in 1536, en deze uitgave wil ik hier bespreken. Na 1536 heeft hij dit hoofdwerk nog verscheidene malen aangepast en uitgebreid. Als uiteindelijk in 1559 het definitieve boek uitkomt is het aantal hoofdstukken gegroeid van 6 naar 80 en het aantal pagina’s van 320 naar 1800.

Het boek begint met een verantwoording van de vertaler en daarin lezen we dat de versie uit 1536 hetzelfde bevat als de definitieve versie, maar de laatste staat vele malen uitgebreider bij de onderwerpen stil. Calvijn begint zijn boek met een inleiding waarin duidelijk wordt dat dit boek voor de koning van Frankrijk bedoeld is. De Rooms Katholieke kerk is oppermachtig en reformatoren als Luther en Calvijn worden gezien als sekteleiders. Calvijn schrijft dit boek aan de koning om zijn leer uiteen te zetten en te bewijzen dat het alleszins redelijk is wat hij geloofd. Terzijde haalt hij daarbij aan dat de Rooms Katholieke kerk erg afgeweken is van haar oorspronkelijke leer en dat er veel dwalingen de kerk binnen zijn geslopen. Hij grijpt hierbij terug op de ‘ouden’, de grondleggers van de Christelijke kerk zoals Ambrosius en Augustinus. Leuk om te zien dat terwijl wij tegenwoordig Calvijn als ‘oudvader’ bestempelen, hij ook al zijn oudvaders had.

De onderwerpen die aan bod komen in de Institutie zijn: de Tien Geboden, de Apostolische geloofsbelijdenis, het gebed, de sacramenten en het christen zijn in de wereld. Het boek heeft verdacht veel overeenkomsten met de Heidelbergse Catechismus, die tien jaar na de verschijning van de Institutie werd opgesteld. De opstellers van de catechismus hebben duidelijk de Institutie gelezen want er zijn tal van zinsneden en voorbeelden die er rechtstreeks uit zijn overgenomen.
Voor een christen die opgevoed is in de Reformatorische traditie is het allemaal bekende kost, maar toch is het goed om dit boek te lezen. Er staan veel antwoorden in op geloofsvragen waar we mee rond kunnen lopen en met tal van voorbeelden legt Calvijn uit wat het Christelijk geloof volgens hem inhoudt.

Er wordt gesteld dat deze uitgave een goed leesbare Nederlandse vertaling is, maar dat kan met een korreltje zout worden genomen. Vergeleken met oudere vertalingen zal het inderdaad ‘goed leesbaar’ zijn, maar vergeleken met het hedendaags taalgebruik in de Nederlandse boeken is het zeer pittig. Als ik een boek lees kan ik daar rustig muziek bij aan zetten, maar dat was bij dit boek niet het geval. Ik had al mijn concentratie nodig om bij de les te blijven.

Ik ben zeer tevreden over deze uitgave van de Institutie. Ik denk dat er best veel mensen zijn die wel eens de Institutie willen lezen, maar geen zin hebben in een pil van 1800 pagina’s. Deze versie uit 1536 lijkt mij dan een uitstekend alternatief. Zo kom je te weten wat de denkbeelden van Calvijn waren zonder daar al te veel moeite voor hoeven te doen. Het boek zelf is een mooie gebonden uitgave, en als u er de tijd voor neemt om de stof te laten doordringen zal het ook zeker verheldering geven over de fundamenten van het Christelijk geloof. Tot slot kan ik vermelden dat er rond oktober 2010 een volledig nieuwe vertaling van de Institutie uit zal worden gegeven bij Uitgeverij Den Hertog, dan kunt u die vast op uw verlanglijstje zetten.

Johannes Calvijn; Institutie 1536; 320 pagina’s gebonden; Uitgeverij Den Hertog

Info

Dit artikel is op geschreven door in de categorie boeken.

het op Twitter
Deel op Facebook

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *