Denken, ontwerpen, maken: Basisboek techniekfilosofie

Van dit uitgebreide boek dekt de titel de lading goed. Het is een basisboek wat veel facetten van de mij tot nu toe onbekende techniekfilosofie behandeld.

Het is geschreven door vier Nederlandse hoogleraren, te weten: Maarten J. Verkerk, Jan Hoogland, Jan van der Stoep en Marc J. de Vries. Deze vier hoogleraren zijn allen ingewijd in de techniekfilosofie en komen het dagelijks in hun vakgebied tegen. Het boek is opgedeeld in drie delen, in het boek in totaal is ook onderverdeeld in 14 hoofdstukken. Na elk hoofdstuk wordt een korte omschrijving gegeven van een persoon die veel voor de techniekfilosofie heeft betekend, zodat dit boek ook als naslagwerk te gebruiken is. Ook worden er vier casussen behandeld om de behandelde theorie duidelijk te maken met voorbeelden uit de praktijk. In deze casussen worden achtereenvolgens de nanotechnologie, het ontwerpen van een fabriek, landschapsbeheer in Zeeland en een ontwerp voor een zorgboulevard behandeld. Ik zal hieronder kort met u het boek doorlopen, waarna ik er een persoonlijke reflectie op geef.

De inhoud

In het eerste deel, denken en maken,  wordt nagedacht over de filosofie, beginnend met basisvragen als ‘Wat is ‘zijn’? en Wat is ‘waarheid’? Veel basistermen worden behandeld, en we leren onder andere over de ‘zin’ van de artefacten in de techniek.
Het tweede deel, getiteld maken en ontwerpen, is het kerndeel van het boek. Aan de orde komt de technische complexiteit van een ontwerp en welke aspecten daarmee te maken hebben. Hierbij kunt u denken aan de wiskundige, morele, economische en juridische vraagstukken die met een bepaald product samenhangen. In hoofdstuk vier en vijf behandeld men wat een artefact is en hoe we deze aan de hand van een vijftiental aspecten kunnen duiden. Het is een breed boek; kwaliteitssystemen en productiesystemen komen ook aan bod. Het derde deel geeft ons tenslotte de ethiek van de techniek, hoe culturen omgaan met techniek  en een toekomstvisie

Conclusie

Het boek laat me met gemengde gevoelens achter. Aan de ene kant is het een degelijk naslagwerk en introductieboek op de techniekfilosofie, maar aan de andere kant zijn sommige gedeelten zo saai geschreven dat ik ze heb overgeslagen. In die gedeelten komt het boek over als een boek wat je voor een tentamen uit je hoofd moet leren in plaats van een interessant boek wat je leergierig maakt naar de inzichten van de techniekfilosofie.
De auteurs trachten een duidelijke opzet te maken, zo lijkt het aan het begin van het boek. Een duidelijke onderverdeling in drie delen, een aantal casussen ertussendoor en van de belangrijkste techniekfilosofen een portret. Toch kan ik na het boek te hebben uitgelezen niet zeggen wat nu de rode draad was door het boek heen. Waarschijnlijk is dat het probleem als je een boek met meerdere personen schrijft.

Het boek is zeer objectief geschreven in mijn ogen. De vier auteurs laten vaak de techniekfilosofen zelf aan het woord, maar geven daar nooit een eigen interpretatie aan. Als boek wat onder andere bedoeld is voor het onderwijs is dit goed, maar omdat de auteurs zelf geen eigen mening uitdragen blijft het allemaal erg oppervlakkig en wordt je niet geënthousiasmeerd voor een verdere studie in de techniekfilosofie. Dat is jammer, want het is een breed onderwerp en de auteurs hebben met een breed aantal voorbeelden zeker mijn interesse weten te wekken.
Kortom, kopen als je theoretische kost over techniek kunt waarderen en bereid bent door een kleine zure appel heen te bijten om meer te weten te komen over een onderwerp waar in Nederland nog bijna niets over verschenen is.

Maarten J. Verkerk, Jan Hoogland, Jan van der Stoep, Marc J. de Vries; Denken, ontwerpen, maken: Basisboek techniekfilosofie; uitgeverij Boom 2007; 39,95 euro

Info

Dit artikel is op geschreven door in de categorie boeken.

het op Twitter
Deel op Facebook

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *