Project Japan: Metabolism Talks…

Project Japan: Metabolism Talks coverIn een interview met Charlie Rose zei Rem Koolhaas onlangs geïnteresseerd te zijn in het platteland. Het was geen verspreking van deze voornamelijk stadsgeoriënteerde architect. Ook stelde hij dat architecten meer zouden moeten samenwerken. In mijn blog over diagrammen van de architectuur schreef ik dat architecten, willen ze bijblijven, zichzelf eens in de tien jaar zullen moeten vernieuwen; ook Koolhaas blijkt gebonden aan deze wetmatigheid.

Het idee dat architecten meer zouden moeten samenwerken komt zowel voort uit de huidige economische crisis — die daar wel toe dwingt — als uit zijn onderzoek naar de metabolisten. In 2005 spraken Hans Ulrich Obrist en Rem Koolhaas met Kayoko Ota. Zij raadde hen aan om te spreken met de laatste metabolisten, omdat die generatie binnen afzienbare tijd zou overlijden. Project Japan: Metabolism Talks… is het resultaat van een interviewmarathon en het onderzoek naar deze invloedrijke Japanse architectuurstroming.

Koolhaas en Obrist interviewden onder andere Arata Isozaki, Kenzo Tange, Fuhimiko Maki en Kisho Kurokawa. Deze en meer samenwerkende architecten noemden zich metabolisten en schreven een manifest, getiteld ‘Metabolism 1960: The Proposals for New Urbanism’. Ook dit manifest is in zijn geheel opgenomen in dit lijvige boek.

Metabolisme

Hoe zijn die Metabolistische ideeën eigenlijk ontstaan? Die vraag wordt als volgt beantwoordt door de tekst op de achterflap:

“Once there was a nation that went to war, but after they conquered a continent their own country was destroyed by atom bombs… then the victors imposed democracy on the vanquished. For a group of apprentice architects, artists, and designers, led by a visionary, the dire situation of their country was not an obstacle but an inspiration to plan and think… although they were very different characters, the architects worked closely together to realize their dreams, staunchly supported by a super-creative bureaucracy and an activist state… after 15 years of incubation, they surprised the world with a new architecture—Metabolism—that proposed a radical makeover of the entire land…”

De Japanse architecten stonden na de Tweede Wereldoorlog voor de uitdaging om in de woningnood te voorzien. De traditionele manier van bouwen voldeed volgens hen niet meer; de toekomst is aan flexibele megastructuren die een organisch groeiende stad mogelijk maken.

Architect als lifestyle

Het boek is op te delen in twee soorten inhoud: de geschiedenis wordt chronologisch vertelt in woord en beeld en de 9 interviews met de metabolisten zijn daardoorheen geweven. Tezamen vormt het een documentaire die meer leest als een spannend jongensboek dan een suf geschiedenisverhaal. De metabolisten lenen zich daar ook voor: de ontwerpen voor een tabula rasa Japan lijken door hun schaal vaak megalomaan; de architecten zijn inmiddels oude mannetjes die met plezier de vroegere roddels bovenhalen; Kenzo Tange en Kisho Kurokawa presenteren zich als echte media architecten, met een bijbehorende dandy lifestyle; op foto’s lijkt het clubje intimi sekte-achtige trekken aan te nemen; en zo kan ik nog wel even doorgaan.

De Metabolisten zijn een bijzonder architectuurstroming omdat de mensen erachter zo interessant zijn; de architectuur lijkt in dit boek op de tweede plaats te komen.

Kritiek

Project Japan: Metabolism Talks is een erg geslaagd verslag van het metabolisme geworden. Wel heb ik een klein punt van kritiek. Koolhaas en Obrist zijn een fan van interviews. Nu kan dat, als je de juiste vragen stelt en de tekst goed verwerkt, een zeer waardevolle manier van informatieoverdracht zijn. Ik heb helaas het idee dat Koolhaas en Obrist de tekst die tijdens het interview is gesproken letterlijk in het boek hebben geplaatst, en dat maakt het er niet leesbaarder op. Dat is een gemiste kans want de interviews zijn nu soms een beetje een hap-snap verhaal waarbij allerlei onderwerpen heel snel en vluchtig aan bod komen. De diepgang die uit de rest van het boek spreekt was ook hier goed geweest.

Desondanks is het een erg waardevol onderzoeksboek wat je van begin tot eind geboeid zal houden over de ontwerpen van de metabolisten. En voor 40 euro een koopje voor een dermate grote hoeveelheid materiaal aan foto’s, tekst en tekeningen.

Project Japan: Metabolism Talks...

Het grafisch ontwerp is van de hand van Irma Boom

Project Japan: Metabolism Talks...

Het boek is goed gestructureerd: roze pagina's voor de interviews en oranje voor de geschiedenis

Project Japan: Metabolism Talks...

Posters voor de World Design Conference, gehouden in 1960

Project Japan: Metabolism Talks...

Het logo van de Metabolisten: een variant op de Japanse tomoe

Project Japan: Metabolism Talks...

Een plan van Tange en Isozaki voor zwevende kantoorgebouwen

Project Japan: Metabolism Talks...

De dubbele-helix structuur van Kurokawa

Project Japan: Metabolism Talks...

Kurokawa werkt aan zijn Capsule for Living

Project Japan: Metabolism Talks...

Kenji Ekuan

Project Japan: Metabolism Talks...

Een masterplan van Tange in Saudi Arabie

Project Japan: Metabolism Talks...

Een model van Tange voor de Tokyo Bay

Project Japan: Metabolism Talks… ; Rem Koolhaas en Hans Ulrich Obrist; 720 pagina’s paperback; uitgeverij Taschen; importeur Librero; 2011; 39,95 euro

Info

Dit artikel is op geschreven door in de categorie boeken.

het op Twitter
Deel op Facebook

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *