Het gevaar van digitaal tekenen

In Richard Sennett‘s boek The Craftsman las ik over het gevaar van CAD software in de architectuurpraktijk. Doordat al het tekenwerk tegenwoordig op het scherm gebeurt, verlies je ontwerp- en denkkwaliteiten die je vroeger opdeed door het gebouw keer op keer na te tekenen. “Je leert een locatie kennen door het te tekenen en te hertekenen, niet door een computer het voor jou te laten genereren.”

Sennet haalt architect Renzo Piano aan in zijn verhaal:

“You start by sketching, then you do a drawing, then you make a model, and then you go to reality -you go to the site- and then you go back to drawing. You build up a kind of circularity between drawing and making and then back again”

“This is very typical of the craftsman’s approach. You think and you do at the same time. You draw and you make. Drawing … is revisited. You do it, you redo it, and you redo it again.”


Een computermodel van een gebouw teken je één keer, daarna hoef je het alleen nog maar te wijzigen en te verfijnen. Van potlood naar computermuis; de tactile kennis van het ontwerp zijn we kwijtgeraakt door de digitale revolutie.

Ben je als architect nog wel een ambachtsman als je zoveel van je teken- en detailleerwerk overlaat aan een gestandaardiseerde computerbibliotheek?

Soms rij ik langs een gebouw en denk ik: dát gebouw is met X getekend!
Vul op X de naam van je favoriete tekenprogramma in.

Het klinkt misschien raar, maar ik denk dat bij een bepaald soort architect ook een soort tekenprogramma hoort. De keuze van een gereedschap hoort bij jouw persoon. Sommige bouwvakkers boren ook liever met een Hilti dan een Makita.

Het soort boormachine maakt natuurlijk niet uit voor het gat in de muur; dat komt er toch wel. Maar het soort tekenprogramma, en vooral welke bouw-bibliotheek maakt wel uit als je de regie over de details niet strak in de hand houdt.

Als straks de BIM programma’s ingeburged zijn zal dit effect nog versterkt worden. Je tekent economisch voordelig door zoveel mogelijk gestandaardiseerde details te gebruiken. In het zwartste scenario houden we dus drie soorten architectuur over in Nederland: Revit, ArchiCad en Adomi.

Maar het is nog niet te laat. Jij hebt nog kans om het tij te keren door Nee te zeggen tegen generieke bouwbibliotheek architectuur.

Info

Dit artikel is op geschreven door in de categorie opinie.

het op Twitter
Deel op Facebook

2 reacties op “Het gevaar van digitaal tekenen

  1. Let op het subtiele – maar belangrijke – onderscheid in de tekst tussen het gebouw en de locatie! De stelling lijkt te gaan over het leren kennen van de locatie en daarmee wordt kennelijk alleen de ontwerpfase bedoeld. Zijn details dan al zo belangrijk?

    Hiermee samenhangend, maar losgekoppeld van het CAD-probleem: komen architecten in loondienst bij grotere bureaus wel genoeg op de bouw? Sinds ik voor mezelf begonnen ben als eenpitter kom ik vaak op de bouw en heb veel meer gesprekken over de uitvoering en procesmanagement dan in vergelijking met mijn tijd in loondienst toen dat allemaal voor mij gedaan werd… Dat draagt bij aan mijn vakmanschap.

    Nog over het CAD tekenen; wellicht zijn er ook positieve kanten. Ik denk dat je met een volledig 3d-workflow je gebouw in ruimtelijke zin veel beter kunt verkennen, vanachter je scherm. Alle hoekjes kun je laten visualiseren tegenwoordig. Er hoeft je niets meer te ontgaan.

    Het probleem van standaard produkten en details in de bibliotheken van CAD-software die zouden leiden tot een eenheidsworst acht ik geen probleem die in de software besloten ligt; het ligt meer aan attitude en ambitie. Ik maak zelf erg weinig gebruik van bibliotheken, heb een eenvoudige workflow, maar teken bij ieder project de details opnieuw. Bij deze werkwijze ontstaat de mentale ruimte waarin de verstopte problemen zich kunnen aandienen.

  2. Beste René, bedankt voor je reactie. In het geciteerde gedeelte noemt Sennet inderdaad alleen de locatie, maar verderop in het hoofdstuk komt ook de detaillering aan bod. Ik denk dat het met de hand overbrengen van kennis naar je hoofd zowel voor een grote als kleine schaal geldt.

    Wat betreft het bouwplaatsbezoek van grote bureaus; dat is een goed punt, wat ik ook in dit artikel over kleine en grote projecten zijdelings noem. Hoe groter het project, hoe meer je als architect het overzicht verliest, lijkt het soms.

    Ook in je laatste punt heb je gelijk; niet het gestandaardiseerde gereedschap, maar de kwaliteiten van de architect behoeden de gebouwde omgeving voor eenzelvige architectuur.

    Al moet ik zeggen dat dat in veel Vinex wijken dat waarschijnlijk meer de schuld is van de projectontwikkelaar…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *